پاریس ‌نامه

تفاوت ميان جامعه مدنی - جامعه انفجاری

2007-11-20T11:39:00.000-08:00

دیروز به روایتی نزدیک به یک میلیون کارگر، کارمند و دانشجو در فرانسه در راهپیمایی های سراسری شرکت کردند. راهپیمایی دیروز با اعتصاب وسیع کارمندان ادارات مختلف و کارگران متروی پاریس و راه آهن سراسری همراه بود که با طرح چهل سال کارکردن به جای 37 سال و نیم برای بازنشستگی مبارزه می کنند. اکثر دانشجویان در مخالفت با سوق دادن دانشگاه ها به بخش خصوصی نیز از هفته پیش در اعتصاب هستند. خلاصه این اعتصاب ها در رفت و آمد با وسایل نقلیه عمومی روز های دشواری را برای دیگران رقم زده اند،که وزیری آن را به "روز
های جهنمی پاریس" تشبیه کرده است.

آقای سارکوزی از همه می خواهد به اعتصابات خود پایان دهند. و نقل می کند "باید درایت پایان دادن به اعتصاب را داشت" وقتی زمان گفتگو (یا به قول حجاریان چانه زنی در بالا) پیش می آید.

موریس تورز رهبر حزب کمونیست فرانسه در سال 1936 زمانی که این جمله "درایت پایان دادن به اعتصاب" را گفت که تبدیل به ضرب المثل شده است جمله وی معنای دیگری داشت. او گفته بود "باید درایت پایان دادن به اعتصاب را داشت؛ زمانی که نتیجه داده است".

البته رئیس جمهورفرانسه به استفاده از جملات چپ برای پیش برد سیاست راست عریان عادت دارد. و در مقابل وزرای سابقا چپ وی از جمله برنارد کوشنر هم دارند در جمله پردازی های راست تبحر پیدا می کنند. گویی همه آنان تلاش می کنند تا مرز بین چپ و راست را در فرانسه از بین ببرند.

هرچند بخشی از کارمندان و کارگران فرانسه نیز فریفته لعاب چپ تبلیغات نیکلا سارکوزی شده اند و به او رای داده اند ولی وقتی به قول فرانسوی ها "ساعت حقیقت" فرا رسید و متوجه شدند که اولین تصمیم دولت وی کاهش مالیات افراد پر درآمد و افزایش سالهای کار کارگران است به سنگرهایی که گویا از زمان کمون پاریس و "جبهه مردمی" بین دو جنگ در یاد طبقه آنان حک شده برگشتند.

در این که چه زمانی کارگران، کارمندان و دانشجویان فرانسه ضرورت به کار بردن درایت خود را برای پایان اعتصاب به کار خواهند برد هنوز روشن نیست، و معلوم نیست این "روز های جهنمی" به قول آقای وزیر کی تمام می شود. آن چه که مشخص است در این جا هیچ کس از این که اعتصاب می کند و یا راهپیمایی می کند مورد مواخذه و تنبیه قرار نمی گیرد.

مبارزات اقتصادی و مدنی مردم را به حساب مبارزه برای سرنگونی نیکلا سارکوزی نخواهند گذاشت و دولت از نظامی ها برای شکستن اعتصاب رانندگان استفاده نخواهد کرد، زبان رهبران سندیکا های رانندگان مترو و اتوبوسرانان پاریس را نخواهند برید، ودانشجویان اعتصابی به زندان نخواهند رفت. مصاحبه با گردانندگان اعتصاب در اخبار و ساعت های پر تماشاچی تلویزیون و رادیو پخش شده و در صفحات نخست روزنامه ها چاپ می شود.

این همان تفاوتی است که ایران با جامعه ای مانند فرانسه دارد. تفاوتی که باعث متراکم شدن رنج روحی و خشم اجتماعی مردم ایران تا حد انفجار کور اجتماعی می شود و سر از شورش و تخریب و حتی ترور و جنگ خیابانی در می آورد، اما در جامعه ای مانند فرانسه به رفرم و عقب نشینی حکومت ها وحدت ملی را تقویت می کند. یعنی همان چیزی که در این روزهای نگرانی از حمله و جنگ و نزاع قومی و جدائی ملیت ها و تکه پاره شدن ایران، کابوس هر میهن دوستی شده است.

بمباران پرسپولیس

2007-11-02T04:21:00.000-07:00

سه هفته پیش نیکلا سارکوزی در مصاحبه ای گفته بود که اگرایران قطعنامه های شورای امنیت را اجرا نکند بمباران خواهد شد. چند روز پس از آن ، برنارد کوشنر وزیر امور خارجه صحبت از احتمال جنگ قریب الوقوع کرد و طی نامه ای از وزرای خارجه اتحادیه اروپا خواستار تشدید تحریم های اقتصادی خارج از چارچوب سازمان ملل شد. در حالی که جنگ طلبان و مداخله جویان در دوسوی مرز ایران امید زیادی به برقراری محیط جنگی برای پیشبرد نقشه هایشان بسته اند. احزاب و تشکل ها و شخصیت های مترقی وصلح طلب در ایران و جهان راه حل گفتگوی صادقانه را برای یافتن مشکلات ایران با جهان پیشنهاد می کنند. گفتگو های عمیق ایران و اروپا با پشتیانی دیپلماتیک چین و روسیه در دوران ریاست جمهوری محمد خاتمی از شمار چنین برنامه هایی بود که متاسفانه در دوسال اخیر به آن بهای لازم داده نشده است

فضای خطرناک و در حال انفجار کنونی در روابط ایران و جهان غرب و دنیای عرب تنها با باز گشت به چنین سیاست گفتگو و مراودات دوستانه با جهان می تواند خنثی گردد

در این تلاطمات ناگوار رابطه ایران و فرانسه خبری منتشر شد که از زاویه دیگری چیزی که ما ایرانیان را خوشحال می کند نشان می دهد و آن هم معرفی شدن فیلم پرسپولیس به عنوان فیلم فرانسوی شرکت کننده در مسابقات اسکار است. این فیلم ساخته یک فرانسوی ایرانی الاصل است. من متاسفانه این فیلم را ندیده ام و در جایگاه تایید و یا تکذیب مضمونی آن نیستم چنان که تبلیغات چند دقیقه ای این فیلم نشان می دهد زندگی یک خانواده طبقه متوسط در ایران و دختر جوان قهرمان آن در مهاجرت در خارج از کشور را به تصویر کشیده است که پس از دشواریهایی به فرانسه می رسد. قوت و ضعف فیلم هر چه باشد معرفی ان از سوی فرانسه برای نامزدی به اسکار بهترین فیلم خارجی نشانه آن موزاییک رنگارنگ فرهنگی جامعه فرانسه است که باعث شادی ما ایرانیان می شود.

ما گفتگو از پرسپولیس را بر توپ و تشر های بمباران ترجیح می دهیم و از دولتمردان دوکشور ایران و فرانسه می خواهیم در راه رفع خطر جنگ در ایران تلاش کنند

نجات یتیمان آفریقایی ؟

2007-11-01T14:58:00.000-07:00

سه روز پیش رییس وچند نفر از اعضای انجمن "آرش زو ئه" که قصد داشتند از کشور چاد 103 کودک خردسال را با هواپیما از این کشورخارج کنند، از طرف دولت آن کشور دستگیر و زندانی شدند. از سوی رییس جمهور چاد اتهام سنگین دزدی بچه ها برای فروش اعضای بدن آنها عنوان شده است. هرچند چنین اتهامی بی جا به نظر می رسد، اما روشن شده است که ایراد های مهمی در کار این افراد وجود داشته است، با این که انجمن آنان در زبان فرانسه کشتی نوح را تداعی می کند ولی در کار آنان تنها چیزی که دیده نمی شود"نجات " انسانهاست. آنان از فقر اقتصادی روستائیان زیر پوشش حقوق بشر سوء استفاده کرده اند. این ادعا های آنان که این کودکان، یتیمان منطقه جنگ زده دارفور سودان بودند بنا بر نوشته های مطبوعات فرانسه دروغ بوده است. اکثریت آنان پدر و مادر دارند و مهمتر از آن از ساکنین شرق چاد هستند که هم مرز با سودان می باشد و هیچیک از آنان نیز فرزند جنگ زده و یا مریض نیستند واعضای این انجمن آنان و یا خانواده شان را با وعده هایی گول زده اند

سپس مشخص شده است که در آن سوی دیگر خانواده هایی در فرانسه در انتظار استقبال از این کودکان به انجمن "آرش زوئه" مبالغی بیش از 2000 اورو "کمک" کرده اند. طبق نوشته برخی از مطبوعات فرانسه این خانواده ها بچه دار نمی شدند و قصد داشته اند این کودکان را فرزند خوانده خود بکنند

شاید مدیران این انجمن انتظار داشتند با نشستن هواپیمای این خردسالان در فرودگاه پاریس، در اخبار ساعت هشت شب تلویزیون های فرانسه مانند قهرمانان نجات کودکان آفریقایی شناخته شوند ولی چنین کارزاری مشابهت هایی با کار های انساندوستانه برنارد کوشنر وزیر امورخارجه ـ زمانی که سوسیالیست بود و "پزشکان بی مرز" را رهبری می کرد ـ دارد . بی جهت نیست که برخی از شخصیت های دموکرات و آزادیخواه و نمایندگان مجلس فرانسه از بی توجهی اگر نگوییم تشویق ضمنی بخشی از دولت سخن می گویند. هرچند کار زار های آن موقع آقای کوشنر هم بیشتر پر سر وصدا و علیه کشور هایی چون ویتنام و کوبا بود

با حسن نیت تمام گفتار وزیر را می توان پذیرفت که آن وزارتخانه کمکی برای این کارزار نکرده است ، اما از تصادفات روزگار دیروز شهردار سوسیالیست پاریس اعتراض می کرد که همان وزارتخانه به شهرداران برخی از کشور های آفریقایی برای شرکت در کنفرانسی در جزیره کرس ویزای ترانزیت از پاریس نداده است و آنها مجبور شده اند سویس و چین را برای رسیدن به این جزیره فرانسوی دور بزنند. با توجه به تدارک کارت آبی در سطح اروپا ـ مشابه کارت سبز آمریکا ـ برای جذب نخبه های فکری آسیا و آفریقا، نمی توان روی دوگانه بودن رفتار برخی از اروپاییان در مقابل مردم این قاره ها انگشت نگذاشت

مردم آفریقا به یک رابطه عادلانه اقتصادی با جهان خارج به ویژه اروپا نیاز دارد. راستی چنین کارزار هایی با رنگ ولعاب "بشردوستانه" به جمع آوری تنومندان آفریقایی در قرن های گذشته حمل آنان با شرایط غیر انسانی برای فروش در قاره آمریکا شباهتی ندارد؟

رییس جمهور جدید، فرانسویان، و ما ایرانیان

2007-05-24T13:43:00.000-07:00

انتخاباتی که بیشترمضمون و چهره ا قتصادی دارد تا سیاسی

روزنامه لوموند در شماره شنبه خود کاریکاتوری از پلانتو رادر بالای صفحه اول با عرض پنج ستونی چاپ کرده است. با این که نزدیک به سه دهه، لوموند روزنامه عصرم بوده، این اولین بار است که می بینم کاریکاتوری صفحه اول آن را چنین تصرف کرده است، که در آن رییس جمهور جدید در قایقی به نام پالوما با ظاهر اشرافی در حالی که سرنشینان آن مشغول عیش و نوش هستند و پرچم فرانسه برفراز آن در اهتزاز است، ایستاده و دست دکتر کوشنر ـ وزیر جدید امورخارجه ـ را که خندان در قایق فقیرانه و وصله پینه شده ای ایستاده است می فشرد. در داخل این قایق فقیرانه که نام بوات پیپل نام دارد افراد ی با ظاهر آسیایی به شکل آشفته و خسته نشسته اند که همان فراریان کامبوجی دوران پولپوت را تداعی می کنند، که دکتر کوشنر ـ سوسیالیست تا دیروز ـ بخشی از شهرت خود را مدیون فرستادن کمک برای نجات آنهاست. در بالای این فضای این دو قایق هم کبوتر صلح پیکاسو با شاخه زیتونش در حال پرواز است. در سمت راست این دوقایق، خانم رویال، رقیب نیکلا سارکوزی که گل رز ـ نشانه حزب سوسیالیست ـ از دست وی افتاده و همراه شوهر خود ـ دبیر اول حزب سوسیالیست، توی آب افتاده و درحال دست و پا زدن هستند و در سمت راست همه اینها، فرانسوا بایرو قرار دارد که در جزیره کوچکی زیر درختی نشسته و در مقابل این رویداد هاهاج و واج مانده و می گوید: خوب میشه، اگر کسی منو روشن کنه( به من توضیح بدهد)! این کاریکاتور پلانتو تصویری عکس مانند از رویداد های امروز فرانسه است

مشاهده کردید، کاریکاتوری که با یک نگاه برای فرانسوی ها مفهوم است برای این که آن را به خوانندگان ایرانی که با اشکال کاریکاتوری افراد و رویداد ها در فرانسه آشنا نیستند توضیح بدهم، ناچار از پرکردن نیمی از صفحه شدم و هنوز نمی دانم موفق شده باشم یانه؟ متاسفانه در نوشته برخی از هم میهنان خود دقتی در مشاهده جامعه فرانسه دیده نمی شود

یک فعال سیاسی ایرانی مقیم خارج در مقابل رای دادن بخشی از کارگران به رییس جمهور جدید تلاش می کند به پرسش" پديده انتحاروسپردن چاقوی سلاخی بدست جلاد را براستی چگونه بايد توضيح داد؟" پاسخی بیابد و دیگری با تیتر " سارکو نژاد" می خواهد انتخابات اخیر را در تشابه نیکلا سارکوزی و محمود احمدی نژاد توضیح دهد. من تلاش می کنم چند نکته را در مورد بنویسم

نخست این که انتخابات ریاست جمهوری ایران و فرانسه اصلا قابل مقایسه نیستند. فرانسه یک کشور قوام یافته صنعتی، پنجمین قدرت صنعتی جهان و با سابقه بیش از دوقرن برگزاری انتخابات و تحزب است. هر فردی در این جا نمی تواند نامزد ریاست جمهوری شود، ثبت نام وی مشروط به داشتن حداقل پایگاه انتخاباتی قبلی است. نیکلا سارکوزی نماینده و نامزد یکی از دو حزب بزرگ تاریخی است که میراثدار گلیسم است و از جوانی در عرصه سیاسی به عنوان یک چهره فعال حزبی قانونمند شناخته شده است که با پشتیبانی نهاد ها و شخصیت های شناخته شده ای از بزرگترین سرمایه داران فرانسه در این میدان مبارزه کرده و سرانجام پیروز شده است

در کشورما سیاست و حکومت همانطور که قانون اساسی ما صراحت دارد بر پایه باورمندی به صاحب الزمان و نایب آن قراردارد. انتخاب رییس جمهور کشور ما اگر بر گفته های خانم الهام همسر سخنگوی دولت اتکا داشته باشیم نشانه معجزه هزاره سوم است. البته این درست است که قبل از پیروزی ایشان کسی احتمال آن را نمی داد

کاملا روشن است که نیکلا سارکوزی به صاحب الزمان اعتقاد ندارد و کسی هم تاکنون چنین ادعایی نکرده است، حتی طنزنویس

وطنی ما که با شور و شعف از پیروزی نیکلا سارکوزی نوشته است ایشان را هنوزمعجزه دوم هزاره سوم نخوانده است. برای نشان دادن آن که مقایسه دوکشور و حکومت آنان اصلا درست نیست فقط یک مثال می زنم: آقای سارکوزی چه زمانی که وزیر کشور بود و اکنون که رییس جمهور است نمی تواند به سادگی کسانی را که قاچاقی و به شکل غیرقانونی از آفریقا به فرانسه آمده اند اخراج کند اخراج هر فردی باید مراحل پیچیده قانونی خود را طی کند. که هر مرحله آن با واکنش و اعتراضات احزاب و روشنفکران جامعه روبرو می شود و اغلب باعث عقب نشینی می گردد. در صورتی که درجمهوری اسلامی چنان که روزنامه کیهان می نویسد دهها هزار پناهند فارسی زبان و مسلمان افغانی تاکنون اخراج شده اند و آب هم از آب تکان نخورده است، حتی روشنفکران در خارج از کشور هم حساسیتی به آن نشان نداده اند. چنین اتفاقی در فرانسه یک زلزله سیاسی و اجتماعی و اقتصادی بوجود می آورد. پس اصلا نباید دو کشور و دو شخص و دو موضوع را که قابل مقایسه نیستند با گفتن "سارکونژاد" ـ حتی سهوی ـ چنین یک کاسه کرد، این نشانه نشناختن هردو کشور خواهد بود

مردم فرانسه در این انتخابات خواستار تغییرجدی وطرحی نو بودند. پیروز طبیعی این انتخابات قاعدتا می بایست نامزد حزب سوسیالیست می شد که در چند سال اخیر در قدرت نبود. اما خانم رویال نامزد طبیعی آن تلقی نمی شد. معمولا احزاب در فرانسه دبیر اول و یا برجسته ترین شخصیت سیاسی خود را در انتخابات ریاست جمهوری نامزد می کنند که طی مبارزات انتخاباتی از سیاست حزب خود دفاع کنند. سگولن رویال خود را بیرون از چهارچوب های نضج درونی حزب سوسیالیست با کمک نشریات و رادیو و تلویزیون نزدیک به راست از جمله مجله پاری ماچ به حزب پذیراند ولی چون این پذیرش قوام یافته و به موقع نبود و با تاخیر زیاد انجام شد به نتیجه نرسید، زیراهنوز کسی توانسته است جای خالی مانده لیونل ژوسپن نخست وزیر سابق را در مجموعه چپ پر کند و حزب سوسیالیست هم از بحران شکست در انتحابات بال دو هزار و دوی وی رهایی کامل نیافته است. در چنین شرایطی نیکلا سارکوزی توانست با طرح شعار های جناح افراطی راست پیش از دور اول، فرش پلکان صعود ژان ماری لوپن رهبر حزب نئوفاشیستی را از زیر پای وی بکشد. و با طرح شعار های میانه روانه و تساهل پیش از دور دوم ، آرای طرفداران آقای بایرو رهبر حزب میانه رو را به سوی خود جلب کند. آینده نشان خواهد داد که آیا آقای سارکوزی با این استراتژی، حزب جبهه ملی ژان ماری لوپن را به انفعال کشیده و یا با اجرای سیاست مورد نظر و تبلیغی او دولت فرانسه را به ایده های وی آلوده کرده است

نیکلا سارکوزی پس از پیروزی قاطع در این انتخابات، برای رفع احتمال قدرت دوگانه (کوهبیتسیون) دولتی را سامان داد که هیچکدام از روسای جمهور پس از دوگل انجام نداده بودند. یعنی انتخاب وزرایی از جناح بازنده انتخابات و تشکیل دولتی که ظاهر وحدت ملی دارد. هر چند هیچیک از تحلیل گران سیاسی جدی اعتقاد ندارند که چنین دولتی سیاست اعلام شده مراحل تبلیغاتی را اجرا کند ولی نباید پنهان کرد که تشکیل چنین دولتی که در آن برنارد کوشنر سوسیالیست وزیر امور خارجه آن باشد توانسته است نظر رای دهندگان را به سوی خود جلب کند و بر همین پایه است که حزب حاکم اکثریت قاطعی را در مجلس ملی برای حمایت از سیاست های آقای سارکوزی بوجود خواهد آورد

اما یک نکته را نباید در باره فرانسه فراموش کرد. از جنگ جهانی دوم تاکنون، چه احزاب راست و چه چپ، وقتی به قدرت می رسند، سیاست میانه رویی را در پیش می گیرند. نهاد های مدنی، احزاب و سندیکا ها و انجمن های مختلف چنان قوام یافته اند که یک دولت راست قادر نیست به شکل خود خواسته سیاست های خود را اجرا کند. حزب سوسیالیستی که می خواست جامعه سرمایه داری را تغییردهد اکنون به اداره آن با کمی رنگ و لعاب اجتماعی عادت کرده است

آن چه به ما ایرانی ها به طور عام مربوط می شود، به نظر من سیاست خارجی فرانسه از چارچوب سیاست های اتحادیه اروپا خارج نخواهد شد. من احتمال تغییر رادیکال سیاست خارجی فرانسه برای پیروی از خواسته های آمریکا را نمی دهم. بی شک مواضعی از حکومت ایران که مورد تایید اروپا نباشد از آن تفاهم و درنگ هایی که ژاک شیراک در این موارد داشت بی بهره خواهد ماند ولی از چارچوب سیاست های اعلام شده اتحادیه اروپا و شورای امنبت غلیظ تر نخواهد بود. برای ما ایرانیان مقیم فرانسه اگر مشغول کار و زندگی باشیم شرایط زندگیمان تفاوت زیادی نخواهد کرد مگر در عرصه ویزا و دعوت نامه ها که حتما سخت گیری و کنترل زیادتر خواهد شد اما برای کسانی که فعالیت های سیاسی انجام می دهند، شرایط دشواری پیش خواهد آمد، چه اپوزیسیون برانداز و چه اصلاح طلب و چه طرفدار ذولت با کنترل بیشتری روبرو خواهند شد. و علت آن نه جلب نظر دولت ایران بلکه در چارچوب تقویت امنیت داخلی فرانسه است که قبلا توسط ایشان اعلام شده است

اگر دوباره به کاریکاتور پلانتو بر گردیم. نیکلا سارکوزی نماینده سیاسی راست عریان است که از اعلام وابستگی طبقاتی خود هیچگونه شرم و نگرانی ندارد. رییس جمهور جدید فرانسه از انتقاد هایی که برای گذراندن تعطیلات خود در قایق یک دوست میلیاردربه او شده بود خم به ابرو نیاورد. پرونده دوره راست شرمگین فرانسه که با جمله "ما نه راست هستیم و نه چپ" دوگل آغاز شده بود در تاریخ فرانسه بسته شد. اکنون حکومت بانکداران و بزرگ سرمایه داران انحصاری می توانند در عرصه اقتصادی بی پرده تر برنامه های خود را مطرح کنند و قانون بنویسند، تا از سایر برمایه داران و انحصارات بین المللی عقب نمانند. برخلاف آرزوی نیکلا سارکوزی پرونده ماه می 1968 بسته نشده است، فقط سنگر های خیابانی به تظاهرات و اعتصاب تبدیل شده اند.

خداقوت(بون کوراژ) آقای رییس جمهور

Bon courage, Mr le Président! .

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

افراد غیر آبونه هم می توانند با این لینک کمی از دور این کاریکاتور را ببینندhttp://www.lemonde.fr/journalelectronique/donnees/libre/20070519/index.html

نیکلا سارکوزی با 53 در صد آرا رییس جمهور آینده فرانسه شد

2007-05-06T12:28:00.000-07:00

بر اساس محاسبه نمونه وار آماری، رای های شمرده شده نیکلا سارکوزی با 53 در صد آرا به عنوان ششمین رییس جمهور دوره جمهوری پنجم انتحاب شد. پیروزی آینده او برای ما ساکنین فرانسه ملموس بود. 3 تحلیلی که چندروز پیش نوشته ام کماکان به قوت خود باقی هستند که شما را به خواندن آنها دعوت می کنم. از جمله مقاله"آیا فرانسه یکشنبه به سوی "حاکمیت دو گانه" سوق خواهدیافت؟

http://www.saravaki.com/fa/2007/05/blog-post.html

آیا فرانسه یکشنبه به سوی "حاکمیت دو گانه" سوق خواهد یافت؟

2007-05-03T13:12:00.000-07:00

تبلیغات عمده انتخاباتی ریاست جمهوری در فرانسه رو به پایان است و سگولن رویال در شهر کارگری لیل درشمال و نیکلا سارکوزی در شهرــموزاییک اختلاط فرهنگی ـ پواتیه در جنوب فرانسه، آخرین میتینگ های خود را برگزار کردند. اگر لحن و مضمون کلام خانم رویال میانه رو هایی را مورد خطاب قرار می داد که به فرانسوا بایرو رهبر حزب دموکرات رای داده بودند، آقای سارکوزی قلب رای دهندگان جان ماری لوپن رهبر حزب نئو فاشیستی جبهه ملی را نشانه رفته بود

موسسات نظر سنجی فرانسه متفق القول هستند که یکشنبه آینده با تفاوت حدود 5 درصد با رقیب، نام نیکلا سارکوزی به عنوان رییس جمهور از صندوق های رای بیرون خواهد آمد. که البته چنین خبر هایی مایه دلسردی هوداران سگولن رویال می شود و کسانی که که می خواهند فقط برای بستن راه رقیب به وی رای دهند، اشتیاق زیادی پیدا نمی کنند که در آپارتمان های خود بمانند تا بتوانند در شهر محل زندگی خود رای دهند ودر تعطیلات آخر هفته از باغبانی و چمنکاری در خانه های دوم خود در روستا و یا ماهیگیری در رودخانه ها محروم شوند، تبلیغ این که نتیجه از هم اکنون معلوم است بیشتر به آقا ماندن رییس جمهور کمک می کند تا به بانوشدن آن. شاید به همین خاطر است که خانم رویال صبح روز جمعه در آخرین مصاحبه رادیویی خود برای اولین بار گفت؛ انتخاب نیکلا سارکوزی خطری برای فرانسه است و نوید داد که صندوق های رای دروغ نظر سنجی ها را اثبات کنند

حقیقتش این است که موسسات نظرسنجی دراین جا ـ شاید مانند سایر کشور ها ـ سابقه بسیار پر افتخاری در پیش بینی نتایج انتخابات گذشته فرانسه ندارند و تکرار چنین اخباری در ساعات مختلف رادیو و تلویزیون، خود تاثیر مثبتی بر تفکر و تعقل و نتیجه گیری با خونسردی برای رای دادن بوجود نمی آورد. به همین جهت من فکر می کنم نتیجه این انتخابات هنوز روشن نشده و یا به قول همسایه الجزایری الاصل من مکتوب نیست! اما آیا این تحرک و جنبشی که برای خانم رویال در محله های مردمی و شهر های کارگری در دو سه هفته گذشته بوجود آمده است قادر می باشد در این روز های آخر، اقشار میانی وسیع تری را نیز با خود همراه کند یا نه،هنوز معلوم نیست و تاثیر آخرین تبلیغات مکتوب آنان با بولتن رای که روز پنجشنبه و یا جمعه مردم در صندوق های پستی خود یافته اند، و یا بحث های مهمانی آخر هفته باز هم می تواند نظریات را عوض کند. من به عنوان مشاهده گر این انتخابات از آغاز تاکنون شاهد تحول و دگرگونی سریع در طرفداران حزب حاکم، اتحادیه جنبش مردمی از نیکلا سارکوزی و اعضای حزب سوسیالیست از سگولن رویال بودم. برای اولین بار این احزاب نبودند که طی مدتی طولانی تدارک دیده و نامزد های خود را معرفی و برنامه آن را تدوین می کردند، بلکه سگولن رویال و نیکلا سارکوزی، خود را بیرون از نضج درونی و طبیعی به احزاب خویش قبولاندند اگر نگویم تحمیل کردند. هر چند این پذیرش برای آقای سارکوزی سریع انجام شد ولی برای خانم رویال مدت زیادی طول کشید که نامزدی خانمی! که دبیر اول حزب هم نبود و رقبای بزرگی در حزب داشت، پذیرش و هضم شود. هرچند اکنون در لحظاتی این مقاله را می نویسم همه احزاب و سازمانهای چپ از خانم رویال پشتیبانی همه جانبه می کنند ولی به نظر می رسد این موتور هماهنگی و پشتیبانی به سرعت موتور رقیب نرسد و نیکلا سارکوزی رییس جمهورشود. در چنین صورتی برخی مطبوعات فرانسه ـ از جمله لوموند جمعه ـ پیش بینی می کنند که یکشنبه شب در محلات حومه پاریس و در خیابان شانزه لیزه پاریس تجمع های شورش گونه ای از سوی جوانان در جستجوی کار و نسل دوم مهاجران تشکیل شود. به نظر من اگر چنین اتفاقی هم بیافتد،سریع به پایان می رسد و به روز های بعدی توسعه پیدا نخواهد کرد. روشنفکران نسل دوم مهاجران و بخش تحصیلکرده این جوانان برای اولین بار آنان را به آشتی با صندوق های رای سوق داده اند. نتجه این تلاش ها در دور اول این انتخابات در مناطق و محلات مهاجرنشین به چشم دیده شد

هر چند نوشتن چنین مطلبی برای یک پژوهشگر سیاسی مطلوب نیست ولی این ریسک را می کنم و به شما در گوشی می گویم؛ به نظر من نیکلا سارکوزی در صورت پیروزی احتمال دارد با شورش دیگری روبرو شود و آن هم شورش رای دهندگان چپ در انتخابات مجلس قانونگداری است. هر چندبه نظرمی رسد این روز ها، دینامیسمی برای "بستن راه سارکوزی" در فرانسه جان گرفته باشد اما این جنبش فکری قابل مقایسه با عظمت حرکت ملی که علیه آقای لوپن رهبر نئوفاشیستی در پنج سال پیش راه افتاد نیست. زیرا این دو نفر هم یکی تیستند. ولی اگر این دینامیسم موفق نشود نام سگولن رویال را از صندوق آرا به پیشی از رقیب بکشاند بی شک در یکشنبه شب متوقف نمی گردد و احتمال دارد در انتخابات مجلس که بلافاصله پس از تعیین نخست وزیر و تشکیل دولت برگزار خواهدشد، آقای رییس جمهور جدید را از داشتن اکثریت در مجلس محروم و نخست وزیر مورد تایید مجلس را به ایشان تحمیل کند . این همانی است که قانون اساسی فرانسه می طلبد و همینی است که من ـ امروز ـ در مردم فرانسه مشاهده می کنم. خواستار تغییر بودن ضمن محافظه کار شدن و صلبی باقی ماندن در حال جستجوی تحول . بی جهت نیست که آخرین جمله سگولن رویال خطاب به مردم فرانسه این است: برای انتخاب من جرات داشته باشید...! جرات داشه باشید

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

حاکمبت دوگانه را به جای لغت کوهبیتسیون فرانسوی به کار برده ام که مفهوم آن برای ما آشناست.

اشتباهات تحلیل گران ایرانی در باره انتخابات فرانسه

2007-04-25T12:06:00.000-07:00

مرحله نخست انتخابات ریاست جمهوری در فرانسه پایان یافت و همانطور که پیش بینی می شد نیکلا سارکوزی و و سگولن رویال به دور دوم رسیدند و ده کاندیدای دیگر نه تنها از مرحله دوم حذف شدند بلکه 8 نفر از آنان که کمتر از 5 در صد رای آوردند، هزینه تبلیغاتی خود را از دولت دریافت نخواهند کرد

مقاله نویسان سیاسی در مطبوعات فرانسه شروع به تجزیه و تحلیل نتایج دوره اول و پیش بینی نتایج دوره دوم کرده اند. آن چه در مطبوعات ایرانی توجه را جلب می کند، فقیر بودن آن در مورد این رویداد مهم اروپاست. گفتم، فقیر، منظورم از لحاظ تعداد و حجم مقالات نبود، بلکه از نظر مضمون و دانش سیاسی نهفته در آن است

اگر یک هم میهن ما، پس ازمدت کوتاهی که برای تفریح، تحصیل و یا کار در فرانسه بوده دست به قلم ببرد و در مورد رویداد های مهم سیاسی فرانسه مقاله بنویسد و اشتباه هم کند اشکالی ندارد. ولی اگر کسانی که خود را تحلیلگر سیاسی و کارشناس مسایل بین المللی می دانند و یا در دانشکاه علوم سیاسی تدریس می کنند و یا سابقه فعالیت دیپلماتیک در اروپا را داشته اند و مطالب نادرستی در مورد نظریات نامزدان بنویسند، باعث تعجب دیگران می شوند و نشانه کهولت و تنبلی آنان در جستجوی اخبار صحیح است. بدون این که قصد مجادله باایشان را داشته باشم، فقط در مورد برخی اشتباه آنان توضیح می دهم

تقریبا اکثریت قریب به اتفاق روزنامه ها و خبرگزایهای ایرانی حتی نام حزب نیکلا سارکوزی را اشتباهی "اتحاد برای دموکراسی" نوشته اند، در صورتی که نام حزبی که ژاک شیراک در سال 2002 پایه گذاری کرده است "یونیون پور لو ماجوریته پرزیدانسیل" که ترجمه آن اتحادیه برای اکثریت(طرفدار) ریاست جمهوری می شد که آن هم به اتحادیه جنبش مردمی تغییر یافت. حزب فرانسوا بایرو" یونیون پور لو دموکراسی فرانسز" است که ترجمه تقریبی آن می شود" اتحاد برای دموکراسی فرانسه". این حزب هم امروز اسم خود را به حزب دموکرات تغییر داد. ولی آن چه در مقالات یکی از سفیران سابق جمهوری اسلامی در فرانسه و یکی از صاحبان کرسی علوم سیاسی دانشگاه تهران نظر مرا جلب کرد نه اشتباه نوشتن اسامی نامزدان ویا حزب آنان که اشتباهی ممکن برای همه است بلکه تحلیل متضاد با واقعیات و اشتباه آنان در باره سیاست های خارجی مورد نظر دو نامزد برنده دور اول و بهای زیادی دادن به فلان دیدار و یا بهمان مصاحبه در گرماگرم مبارزه انتخاباتی است

این که گفته شود سگولن رویال نامزد حزب سوسیالیست طرفدار صهیونیست هاست و نیکلا سارکوزی طرفدار اعراب و یا آمریکاست و بد تر از آن ها کسی انتخاب سگولن رویال به نفع ایران بداند و یا آن دیگری بگوید" پیروزی سارکوزی منجر به روابط گرمتر فرانسه با ایران می شود" نشان از نا آشنایی با سیاست خارجی فرانسه است و این مواضع مفروض با سیاست های اعلام شده از سوی آنان مطابقت ندارد. در این تحلیل ها به دو واقعیت مهم در سیاست خارجی فرانسه توجه نشده است

اولین رکنی که از سیاست خارجی فرانسه مورد توجه این تحلیل گران قرار نگرفته است. این است که حتی با در نظر گرفتن قانون اساسی جمهوری پنجم فرانسه که سیاست خارجی را در حوزه اختیارات رییس جمهور گذاشته است. رییس جمهور منتخب فرانسه هر که باشد مانند رهبران برخی کشور های استبدادی که یک تنه کشور را اداره می کنند، نخواهد بود. سیاست های تعیین شده در عرصه بین المللی متکی بر تاریخ روابط آن کشور با دیگران است و سیاست خارجی آن نهادینه شده و بر اساس نظریات گلیسم بعد از جنگ جهانی دوم پایه گذاری و تدوین شده است. انتخاب یک سوسیالیت و یا غیر آن فقط نحوه بیان و چگونگی نرمش و صلبیت اجرای آن را تغییر می دهد و نه اصل و پایه آن همانطور که در دوره فرانسوا میتران و ژاک شیراک تغییری نکرد

دومین نکته، آن است که نه تنها رییس جمهور آینده فرانسه بلکه هیچکدام از روسای جمهور ویا روسای دولت کشور های اروپایی عضو اتحادیه اروپا آزادی عمل پیش از دهه هشتاد میلادی همکاران خود را ندارند. اتحادیه اروپا روز به روز به هماهنگی به سوی یکدستی سیاست های خارجی کشور های عضو خود پیش می رود. دراین مسیر تصمیم گیری های روسای جمهور و یا نخست وزیران اعضای اتحادیه در چارچوب سیاست های مشترک باقی می ماند. آن استقلال رایی که قبلا این کشور ها داشتند دیگر ندارند. ازقضا همین مساله توسط نیروهای راست افراطی و نئوفاشیستی به موتور تحریک و تهییج افکار عمومی در میان افکارعمومی تبدیل شده است که فریاد می زنند: ملیت و استقلال ما در خطر است و همه تصمیم ها در بروکسل گرفته می شود

بالاخره هر چند تجزیه و تحلیل سیاستی که دیگران در باره ایران پیش می گیرند مهم است ولی حکومت ایران سازنده و مبتکر سیاست خارجی خود است این کشور ماست که تصمیم می گیرد با چه کشوری دوست باشد و با کدام خصومت ورزد و در نتیجه پاسخی که از آن کشور ها انتظار دارد را فراهم کند. با سیاست خارجی ایران نباید مانند برخی تحلیل گران بطور منفعل برخورد کرد. کشور ما قادر به ابتکار عمل است و می تواند همین فردا پرونده اتمی ایران را از تمام نهاد های بین المللی بیرون بکشدو خصومت برخی از کشور ها را بی اثر و حتی آن را به دوستی تبدیل نماید. مهم و تعیین کننده همان تصمیم گیری است و بیان صریح آن سیاستی است که در پیش می گیرد

در پایان آن چه می توان به عنوان تفاوت عمده دیدگاههای دو نامزد ریاست جمهوری فرانسه در باره ایران باید اشاره کرد که به قلم هیچیک از مقاله نویسان ایرانی نیامده است نزدیک بودن حزب سوسیالیست به اپوزیسیون ایران است. ولی در عوض طراحان نزدیکی فرانسه به ایران ـ حتی بیشتراز اتحادیه اروپاـ در میان دیپلماتهایی هستند که در وزارت خارجه به کار خود ادامه می دهند و نه کسانی که در اطراف نیکلا سارکوزی لباس سفارت و وزارت خود را سفارش داده اند. آیا خیاط آن لباس ها را آماده خواهد کرد و یا پنج سال مهلت خواهد خواست؛ آن مطلبی است که رای دهندگان فرانسوی یکشنبه 6 ماه می پاسخ آن را خواهند داد

چه کسی رییس جمهور آینده فرانسه خواهد شد؟

2007-04-19T11:34:00.000-07:00

این سئوالی است که مردم فرانسه از همدیگر می کنند. من که شاهد انتخاب شدن فرانسوا میتران در سال 81 میلادی، جشن بزرگ مردمی در شب پیروزی وی و تشکیل دولت اتحاد چپ یا حضور چهار وزیر کمونیست در آن بوده ام، تغییر شرایط اجتماعی، اقتصادی و به ویژه سیاسی و فرهنگی شگرفی در 27 سال گذشته فرانسه را به چشم دیده ام، که امیدوارم فرصت نوشتن برای من و تحمل خواندن برای شما فراهم شود تا به مرور در این جا گذری در این برهه های تاریخ فرانسه داشته باشیم. امروز آن چه به نظرم برای فهمیدن این انتخابات مفید است به زبان ساده و خیلی کوتاه می نویسم.و از تحلیل های جامعه شناسی و تکرار مطالبی که درنشریات فرنگی یا ایرانی تاکنون چاپ شده است دوری می گزینم

مبارزه انتخاباتی ریاست جمهوری در فرانسه از دو ماه پیش وارد مرحله حساسی شد. برای این می گویم مرحله حساس، زیرا در درون احزاب مختلف در مورد نامزدان هریک تعیین تکلیف شد. در حزب سوسیالیست، سگولن رویال که بدون توافق قبلی حزب سوسیالیست خود را نامزد کرده بود سرانجام در مبارزات داخل حزبی پیروزشد و نامزد رسمی حزبی شد که همسرش دبیر اول آن بود. نیکولا سارکوزی وزیر داخله نیز توانست رقبای داخل حزب حاکم ( یو ام پی) از جمله وزیر دفاع و نخست وزیر را به حاشیه بکشاند و با اکثریت آرا نامزد رسمی حزب خود شود. بخش عمده ای از نیرو های چپ که توانسته بودند در رفراندوم قانون اساسی اروپا بر محور رای " نه" متحد شوند، و امید وار بودند با تعیین نامزد مشترک، در کنار نامزد حزب سوسالیست که برنامه های معتدل و میانه روی دارد به یک نیروی جایگزین، "آلترناتیو"ی تبدیل شوند. پس از برگزاری جلسات متعددی موفق نشدند به هدف مشترک و شخص واحدی برسند و با انتخاب سه نامزد از طریق احزاب مختلف مجموعه گردهم آمده خود را پراکنده کردند

اکثر ناظران سیاسی، دوماه پیش لباس اولین رییس جمهورزن فرانسه را بر تن سگولن رویال که مورد تایید همه سوسیالیست ها نبود، آزمایش "پرو" می کردند. ولی بلافاصله با منحصر به فرد شدن نامزد حزب حاکم، لباس ریاست جمهوری را مردانه کرده و بر تن نیکولا سارکوزی دوختند. با توجه به این که در نظر سنجی ها مجموعه آرای احزاب چپ از حزب سوسیالیست گرفته تا حزب کمونیست و احزاب تروتسکیستی به 40 درصد نمی رسد، نامزد حزب دست راستی، یعنی

نیکلا سارکوزی از شانس بیشتری در این انتخابات برخوردار است. اما به نظر من در اولین مرحله انتخابات که روز یکشنبه برگزار می شود، دو سورپریزی که برخی انتظار آن را دارند نخواهیم دید؛ نخست این که حتما انتخابات به دور دوم خواهدکشید. هیچیک از نامزدان قادر نخواهد بود به پنجاه درصد آرای داده شد نزدیک شود. دوم آن که جان ماری لوپن رهبر جبهه ملی (حزب راست افراطی نئوفاشیستی) فرانسه در دور اول حذف خواهد شد وبرعکس رویداد پنج سال پیش به مرحله دوم نخواهد رسید. و یک سورپریز خواهیم داشت که قبلا نبود. و آن هم فرانسوا بایرو نامزد حزب یو دی اف در این انتخابات با آوردن نزدیک به بیست درصد آرا نشان خواهد که نه تنها در برابر بلدوزرانتخاباتی

حزب ژاک شیراک پس از انتخاب وی به ریاست جمهوری پنج سال پیش به خوبی توانسته است مقاومت کند بلکه قادر بوده حزبی را که پس از شکست خوردن والری ژیسکاردنتن از فرانسوا میتران به انزوا کشیده شده بود، سر انجام باز سازی کند. در صورتی که فرانسوا بایرو به دور دوم انتخابات برسد به نظر من احتمال انتخاب شدنش بسیار زیاد است. سورپریز دیگری هم ممکن است از اظهار روان جمعی زنان فرانسه، کشور مادر حقوق بشر و نویسنده جنس دوم، با دادن رای بسیار بالا به سگولن رویال از صندوق آرای مرحله اول بیرون بیاید و اورا در صدر دور اول قرار دهد. هریک از این سورپریز ها نشانه تحول جمعی فرانسوی خواهد بود نخستین سورپریز نشانه تداوم محافظه کاری در فرانسه با گرایش به میانه روی می باشد و دومین، نشانه خواستار تحول و نوگرایی بودن است هرچند محافظه کارانه! به هر حال در صورت پیروزی هر یک، از سه نفری که گفتم شانس پیروزی دارند، برنامه های اقتصادی و اجتماعی و سیاسی تفاوت شگرفی از آن چه دولت کنونی پیش می برد نخواهند داشت. بی شک مردم جهان کار فرانسه ترجیح می دهند دولتی از مجموعه احزاب چپ تشکیل شود، ولی به نظر من چنین دورنمایی با تسلط کنونی جناح راست حزب سوسیالیست وجود ندارد، هرچند فعالان نهاد های مدنی و شمار زیادی از طرفداران احزاب چپ از جمله سوسیالیست خواستار جدی آن هستند. و سندیکای کارفرمایان هم آشکار و نیمه پنهان از نیکلا سارکوزی حمایت می کند. نباید فراموش کرد که نهادهای اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و مدنی و تشکل هایی که آنان را نمایندگی می کنند، در فرانسه چنان جا افتاده و تثبیت شده اند که هیچیک از نامزدان در صورت پیروزی بدون هماهنگی، همراهی یا حداقل مشورت و تفاهم با آن ها قادر به پیشبرد برنامه های خود نخواهد بود. این همان چیزی است که در کشور های در حال رشد یا اصلا وجود ندارد و یا بسیار ضعیف است. من هفته آینده دوباره در باره این انتخابات خواهم نوشت

2007-04-13T11:46:00.000-07:00

‪

حکایت۳۰۰ سرباز اسپارتی، ۱۵ملوان انگلیسی

و۲پسر من

از شما چه پنهان من مدتی است با مشکل پرسش های بی پایان فرزندانم و دوستانشان در باره ایران روبرو هستم. تا چند روز پیش ماجرا تقریبا جالب بود، اما از وقتی که... بگذارید از اول شروع کنم:

پسرانم که در مجموع یک ماه بیشتر از زندگیشان در ایران نبوده اند.که آن هم یک بار همگی برای دیدار خانواده بزرگ ایرانی خودمان رفته بودیم، مانند همه نسل دوم ایرانی های خارج از کشور، خیلی به ایران علاقه دارند، با این که مسافرت های زیادی داشته اند ولی بهترین سفرشان را سفر به ایران می دانند. کباب و خورشت هایی که درست می کنیم یا رنگ غذاهای سفره مان نشانه ای است که از لحاظ فرهنگی همانقدر که به مادرشان کشیده اند از فرهنگ پدرهم عقب نمانده اند.

ماجرا از تماشای تبلیغ فیلم 300 شروع شد. وقتی فیلم به اکران های فرانسه رسید با شور و شوق زیاد همراه دوستانشان به سینمایی درپاریس رفتند که فیلم را به زبان اصلی تماشا کنند. در این که امپراتوری پارس آن زمان نیروی برتر یا به قولی ابرقدرت شرق بود احساسات میهن دوستانه شان را ارضا کرده بود، ولی از این که فیلم پارسی ها را بربر نشان داده بود خشمگین بودند. من متاسفانه وقت نکرده ام این فیلم را ببینم و منتظر دی وی دی آن هستم . فرزندانم با نگاهی به کتابهای تاریخ و جستجو در گوگل به سه زبان در مورد این برهه تاریخ امپراتوری پارس متوجه شدند که این فیلم حقایق تاریخی را بیان نمی کند همانطور که اذعان داریم نمی شود در فیلم ماتریکس کشفیات علمی سراغ گرفت. نکته گرهی مساله را، همکلاسی هایشان چنین مطرح می کردند؛ این که پارسی ها متمدن بودند حرفی نیست، ولی در این جنگ ترموپیل ایرانی ها متجاوزبودند و اسپارتی ها از میهن خودشان در برابر تجاوزگران دفاع می کردند و شهید شدند. چرا شما علیه میهن پرستی اسپارتی ها در این برهه تاریخ چنین در جهان امروز بسیج شده اید؟

مشکلات توضیحی من وقتی بیشتر شد، که 15 ملوان انگلیسی در اروند رود به جرم تجاوز به سرزمین ایران دستگیر و در دوران زندانی بودنشان مصاحبه تلویزیونی شدند، همه جهان با اضطراب و التهاب به سوی رویدادی خطرناک سوق داده می شد، احتمال برخورد نظامی در پیش بود.گمانهای نشریات اروپایی به تعمیق و گسترش بحران می رفت و دولتمردان و رادیو و تلویزیون ایران هم هرگونه چشم پوشی بر اتهام تجاوز را مردود می شمردند،اما... ناگهان با اولتیماتوم چهل و هشت ساعته نخست وزیر انگلستان، دولت ایران عقب نشینی کرد و 15 ملوان با بدرقه رییس جمهورو با کادو های ایشان، به سلامت به انگلستان بازگشتند

از این که ماجرا به جنگ تبدیل نشد ما مانند همه ایرانیان خوشحالیم. اروپا هم نفس راحتی کشید که مجبور نشود زیر فشار افکارعمومی تحریک شده، جواز ورود ارتش آمریکا به ایران را امضا کند. چرا که چنین خطری در پیش بود. اما پرسش هایی که با آن روبرو هستیم. مفاهیم دقیق میهن دوستی و تجاوز به سرزمین، دفاع از حاکمیت ملی، هوشیاری سیاسی و تدبیرنظامی است که در این رویدادها تا حدودی درک و تفهیم نشد. سیاستمداران و نظامیان با تمام قدرتی که دارند نمی توانند با چنین مفاهیمی ساده برخورد کنند و احتمالا با آن بازی تبلیغاتی انجام دهند . دولتمردان هرکشور باید با احتیاط فراوان با روان جمعی مردم خود و با مفاهیمی که آنان را با هم پیوند می دهد، روبرو شوند و بررسی کنند. آنان که دیروز برخی از جوانان را برای تظاهرات در مقابل یک سفارت خارجی و سنگ پراکنی به آن تشویق می کردند، چگونه می توانند بخشش و بدرقه خندان رییس جمهور کشور یعنی بالاترین مقام اجرایی کشور از همان متهمان تجاوز را توضیح دهند و یا توجیه کنند. نباید معنای چنین حرکاتی و کار برد چنین مفاهیمی در افکار عمومی لوث شود. این ها پرسش های فرزندان من و دوستان همکلاسی آنان بود که نمونه ای از افکار عمومی مردم اروپا در برابر رویداد های مربوط ایران است که شکی نیست به وسیله اطلاع رسانی جهانی ساخته می شود. امیدوارم من تنهاکسی باشم که با شرمندگی تمام نتوانست منطق این رویدادهای ایرانی را به فرزندان خودش چنان توضیح دهد که لبخند رضایت بر لبانشان بنشیند. وآرزو می کنیم، ایران سرانجام، در دنیای به این بزرگی و به هم پیوسته به یک تفاهم جهانی برای حل مسایل و مشکلاتی که با آن روبروست، برسد. دوستی و یافتن زبان مشترک با اروپا،حتما می تواند پلی برای عبور از این معضلات بین المللی ایران باشد، از این پل به نیکی و هشیاری باید بهره برد، والسلام

نقدی بر مقاله محمد قوچانی در شرق

2007-04-06T09:08:00.000-07:00

از اشتباهات واژه شناسی تا خطا های سیاسی

دولت چیست و حکومت کدام است؟ به چه اموری می رسند ودر چه چیز هایی متفاوتند و در کدامیک از آن ها به هم شباهت دارند؟ این ها پرسش هایی است که در شروع مقاله «حلقه مفقوده تحزب در ايران»* روز شنبه 9 مهرماه درروزنامه شرق ، توسط قوچانی توضیح داده می شود. مقاله با این جملات شروع می شود؛

ساخت قدرت در ايران در دو نهاد خلاصه شده است: درگاه و ديوان. ساليان دراز شاهان نماد نهاد درگاه بودند و وزيران نماد نهاد ديوان كه به تعبير سياست مدرن نهاد اول، دولت (State) را نمايندگى مى كرد و نهاد دوم، حكومت (Government).دولت همان بخشى از ساخت قدرت است كه اكنون گاه آن را نظام مى خوانيم: «ساخت قدرتى كه در سرزمين معين بر مردمانى معين تسلط پايدار دارد و از نظر داخلى نگهبان نظم به شمار مى آيد و از نظر خارجى پاسدار تماميت سرزمين و منافع ملت و يكايك شهروندان خويش.» (دانشنامه سياسى، داريوش آشورى، ۱۶۲) اما حكومت «مجموع دستگاه ادارى، سياسى، انتظامى و نظامى كشور است كه در راس آن هياتى به نام كابينه يا هيات وزيران قرار دارد.» (همان،ص۱۴۱

آقای قوچانی به درستی می نویسد: «در زبان فارسى اما هنوز اين دو واژه آنگونه كه در سياست مدرن مرسوم است

فهميده نمى شود...همين فقر مفهومى و زبانى سبب شده ادبيات كهن ايران باردار مفاهيمى شود كه هنوز در سياست سنتى ايران هضم و جذب نشده است؛

اما متاسفانه این تلاش برای واژه نگاری بهتر و یا لغت ورزی ایشان، نه تنها آن میوه ای را که در انتظارش هستیم به بار نمی آورد، بلکه به اغتشاش در نتیجه گیریهای سیاسی هم کشیده می شود. چون سایه این اشتباه مرزبندی در مقاله "فره ایزدی و مشروطه طلبی" وی هم مشاهده می شود، فقط برای رفع سوء تفاهم این بخش از لغت سازی سیاسی، بنده چند نکته را عرض می کنم؛

نخست آن که این اشتباه در معنی کردن، ومعادل یابی در فرهنگ سیاسی بطور عام و واژگان سیاسی ما بطور خاص برای درک ـ سیاست مدرن ـ قدرت ، حکومت و دولت تقریبا همه گیرشده است. یکی از علت های اساسی این اشتباه شاید این باشد که در کشور ما برخلاف آن که نویسنده مقاله یادشده تلاش می کند نشان بدهد تفاوت زیادی بین سیاست دیوان و درگاه مشاهده نشده است. ضمانت اجرایی سیاست های پیشنهادی دیوان همواره پذیرش درگاه پادشاهان بوده است. اگر هم تفاوتی در سیاست هایی که دیوان پیش می برده است با منویات درگاه مشاهده شده است با حذف خشن پیشنهاد دهنده ویا مجری نافرمان دوباره اجرای سیاست درگاه ادامه پیدا می کرد. سرنوشت امیر کبیر، قائم مقام ، مصدق و.. گفته های مرا شهادت می دهند. در نتیجه آن تفاوت خواست دیوان و درگاه یا در چاچوب دیوار های سرد درگاه محفوظ مانده است و انتشار بیرونی نداشته است و یا در یاد حاشیه نشینان حکومت برهه ای ازتاریخ می ماند تا کنجکاوان نسل بعدی از آن آگاه شوند، در نتیجه زمینه عملی و عینی دقیق سیاست و مباحثه بر سر درستی اجزای آن بوجود نیامده است که برای آن واژه یابی شود؛

دوم این که، تدقیق چنین واژه هایی حتی در اروپا چندان سالمند نیست و سه قرن بیشتر عمرندارد. تازه علاوه بر آن، مترجمان ایرانی علوم سیاسی هم نتوانسته اند لغات دقیق فارسی معادل آنها را پیدا کنند و یا بسازند. به همین جهت کلمات "استیت" و "گاورنمنت" را در اکثرفرهنگ لغات انگلیسی به فارسی، تقریبا به یک معنا آورده اند. در صورتی که دو لغت درست برعکس آنچه در این مقاله محمد قوچانی آمده است معنی می دهند. حکومت را می توان در مقابل " استیت" انگلیسی و"اتا" ی فرانسه قرار داد. این دو لغت در فرانسه و انگلیسی دقیقا به یک معنی می آیند و ریشه واحد لاتینی دارند. حتی معنی های دوم و سوم آنها در فرهنگ ها و افواه عمومی یکی است کلمه «کو د تا» از همین کلمه فرانسوی ساخته شده است که در زبان فارسی رایج است و ملموس! این واژه ها از زمانهای دور برای

بیان مجموعه ارکان فرمانروایی و حاکمیت بر یک کشور فهمیده شده اند

.
دولت که جزیی از حکومت است؛ را می توان به جای وا ژه "گاورنمانت" انگلیسی و "گورنمان" فرانسه به کار برد. که در این دو زبان عمر کوتاه تری دارند و از آغاز قرن هفدهم از محاورات عرصه کشتیرانی به عرصه سیاست سفر کرده اند! حتی معنی های دوم و سوم آنها در فرهنگ ها و افواه عمومی یکی است. و از قرن هیجدهم از زمانی است که گفتگو از تفکیک قوای مجریه و قانونگذاری پیش آمد و برای نامگذاری بخشی از حکومت که قوه مجریه را در دست دارد انتخاب شد. در نتیجه در حکومت های قبل از دوره قانونگذاری مشروطیت گفتگو از دیوان به جای قوه مجریه یعنی دولت موردی پیدا نمی کند، زیرا بخشی از ساختار جدایی ناپذیرحکومت در ایران بوده و هیچگونه استقلال و مرزبندی حقوقی هر چند ضعیف با درگاه نداشته است

در میان فرهنگ لغات نویسان ایرانی، دکترعمید شاید تنها کسی باشد که تلاش کرده است این دو واژه را ـ نه دریک واژه نامه سیاسی ـ بلکه آن هم در یک فرهنگ لغات عمومی درست معنی کند. بی شک نشانه ای از تسلط آن مرحوم برزبانهای انگلیسی ، فرانسه و فارسی است. ایشان در فرهنگ دو جلدی ، حکومت را«... فرمانروایی بر یک شهر و یا یک کشور و اداره کردن شئون اجتماعی و سیاسی مردم.» تعریف کرده است و برای دولت نقش زمان قایل شده و با آوردن«هیئت وزیران، نخست وزیر و وزیران» به معنای رایج در علوم سیاسی نزدیک می شود. در اکثر فرهنگ ها موفق به تمیز دادن دو کلمه نمی شوند و حتی فرهنگ نویس دانشمندی چون سعید نفیسی دولت، ملت، و حکومت را یک کاسه در مقابل کلمه فرانسوی"اتا" قرار می دهد

همانطور که گفته شد در حکومت هایی که اغلب یک تنه عمل می کنند و مرزبندی حقوقی و قانونی مشخصی بین نهاد های مختلف حکومتی و اجزای متفاوت ارکان قدرت ندارند، تمیز دادن مفاهیم این کلمات دشوار می شود اگر نگوییم غیر ممکن است. اما در کشور هایی که رژیم پارلمانتاریستی دارند، این تفاوتها در اخبار روزمره قابل مشاهده است. مثلا در فرانسه ژاک شیراک رییس جمهور، رییس حکومت است و دومینیک دو ویلپن رییس دولت(قوه مجریه)، نخست وزیر است. این اشاره و مثال زدن از فرانسه برای ما ایرانی ها مفید به نظر می رسد. زیرا قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران (سال58) از لحاظ تنظیم روابط نهاد ها و ارکان حکومت از قانون اساسی جمهوری پنجم اقتباس شده است. هر چند مضمون ولایت فقیه آن استخوابندی موجود در پیش نویس را هم تغییر شکل داده است.

اگر بر اساس همان روح اصلی قانون اساسی صحبت کنیم؛ رییس، صدر حکومت یا رهبر جمهور ایران؛ آیت الله خامنه ای است و رییس دولت، نخست وزیر ایشان؛ آقای محمود احمدی نژاد است. هر چند عناوین رسمی آنان با این نامگذاریهای حقوق سیاسی سازگاری نداشته باشد.

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

حلقه مفقوده تحزب در ایران؛ محمد قوچانی*

http://sharghnewspaper.com/840709/html/index.htm

GOVERNMENT ; STATE **

GOUVERNEMENT ; ETAT ***

عید همه شما مبارک

2007-03-28T06:38:00.000-07:00

عید شما مبارک

بالاخره عیدی خودم را از خانواده و دوستانم گرفتم و آن هم همت آنان برای راه اندازی این وبلاگ برایم است که اطمینان دارم ما را به هم نزدیک تر می کند

از این فرصت استفاده می کنم عید نوروز را به همه اعضای خانواده، دوستان و هم میهنانم تبریک می گویم

در این جا در مورد خودم، مشاهدات روزانه ام خواهم نوشت و نظریاتم را در مورد رویداد های جهان به ویژه فرانسه، ایران و خاورمیانه بیان خواهم کرد. گاهی به تعریف خاطرات دوران زندگیم در ایران و فرانسه و مسافرت هایم به کشور های دیگر می نشینم و زمانی هم از نوشته های سایرین برایتان خواهم آورد، از کتابهایی که در دست مطالعه دارم. به امید دیدار در همین جا